Digital Fairness Act: AB ganimet kutularına sınır getiriyor

Digital Fairness Act, oyunlardaki ganimet kutularını ve oyun içi paraları hedef alıyor. Avrupa Komisyonu'nun 11 Kasım tarihli resmi duyurusu yeni yasayı tanıttı. Yasa karanlık tasarımları yasaklıyor. Oyunculara da bazı özellikleri kapatma hakkı veriyor.

Komisyon tasarıyı 11 Kasım'da sundu. Bu bir AB tüzüğü olacak. Onaylanırsa tüm üye ülkelerde doğrudan geçerli olacak. Oyuncuların sık tartıştığı düşme oranları da bu kapsamda. Bunun örneğini Fortnite Pirate Shop'un 137.500'de 1 şansı haberimizde görmüştük.

Digital Fairness Act oyunlarda neleri değiştiriyor?

Komisyon'un yayımladığı tasarı metni, oyunları ilgilendiren birkaç madde içeriyor. 14. madde oyun içi paralarla ilgili. Şirketler her eşyanın gerçek para karşılığını gösterecek. Çocuklara yönelik oyunlarda bu paralar kapalı gelecek. Ebeveyn onay verirse açılabilecek.

Bu sistemler son dönemde sık değişiyor. Bir örneğini Fortnite Crew'un V-Bucks kademeleri değişikliği haberimizde anlatmıştık. Yeni kurallar bu tür sistemlerin tamamını kapsayacak.

15. madde ise ganimet kutularını düzenliyor. Tasarı bunlara "ücretli değişken ödül sistemi" diyor. Şirketler kutudaki eşyaları ve düşme oranlarını açıklayacak. Oyuncular bu kutuları tamamen kapatabilecek. Çocuklara ise bu kutular hiç satılamayacak.

Kısaca oyunlar için Digital Fairness Act

• Oyun içi para: Her eşyanın gerçek para karşılığı gösterilecek
• Çocuklar için para birimi: Varsayılan olarak kapalı, ebeveyn onayıyla açılacak
• Ganimet kutuları: Düşme oranları açıklanacak, reşit olmayanlara satılamayacak
• Pay-to-win: Reşit olmayanlara para ile ilerleme ve kazanma mekanikleri yasak
• Bağımlılık yapan tasarım: Günlük giriş baskısı gibi özellikler kapatılabilecek
• Uygulama: Yürürlükten 12 ay sonra

Pay-to-win ve günlük ödüller ne olacak?

16. madde "pay-to-progress" ve "pay-to-win" mekaniklerini ele alıyor. Bunlar çocuklara sunulamayacak. Yani çocuklar parayla ilerleyemeyecek ya da güç satın alamayacak. Komisyon bunları kumara benzer özellikler olarak görüyor.

17. madde bağımlılık yapan tasarımlarla ilgili. Şirketler bazı özellikleri kapatmak için bir araç sunacak. Sizin bir şey yapmadığınız anda gelen bildirimler bu listede. Her gün girmezseniz ödül kaybettiren sistemler de öyle. Bu madde, oyunlardaki günlük giriş ödüllerini de etkileyebilir.

Komisyon abonelik iptalini de kolaylaştırmak istiyor. Tüketiciler müşteri hizmetlerinde bir insanla konuşabilecek. Komisyon'a göre AB'deki tüketiciler bu sayede yılda 13,7 milyar euroya kadar tasarruf edecek.

Oyun sektörü ne diyor?

Sektörden ilk tepki sert oldu. Alman oyun sektörü birliği game'in açıklaması, tasarının belirsizlik getirdiğini söylüyor. Birlik, aynı konunun iki kez düzenlendiğini düşünüyor. 18 yaş altı her oyun çocuk oyunu sayılırsa PEGI ve USK yaş sınırları anlamını yitirecek. Birlik ayrıca Avrupa'da yaklaşık 8.700 oyun şirketi olduğunu belirtiyor. Bunların çoğu küçük stüdyo.

GamesIndustry.biz'in Digital Fairness Act analizi de bazı soruların açık kaldığını yazıyor. Örneğin çocuklar için ne kapatılacak? Yalnızca satın alma mı, yoksa oyundaki işlev de mi? Bu henüz net değil.

Türk oyuncular için ne anlama geliyor?

Türkiye AB üyesi değil. Bu yüzden kurallar Türkiye'de doğrudan geçerli olmayacak. Ama büyük oyunların çoğu Avrupa'da da satılıyor. Şirketler sistemlerini AB için değiştirmek zorunda kalacak. Bunu tüm dünyada yapıp yapmayacakları ise belli değil. Sandık sistemlerinin nasıl işlediğini merak edenler LoL Hextech sandık düşme şansları yazımıza bakabilir. Ganimet kutusu tartışmasının geçmişi için FIFA 23 Ultimate Team ganimet kutuları haberimiz de duruyor.

Peki AB'deki oyuncular neler görecek? Mağazada fiyatlar daha net olacak. Bir kostümün gerçek parayla kaça geldiği yazacak. Oyuncular kutuyu açmadan önce şanslarını bilecek. İsteyen bu kutuları hiç görmeyecek. Çocuklar da aileleri izin vermeden para harcayamayacak. Bu, pek çok aile için iyi bir haber.

Süreç daha yeni başlıyor. Tasarı şimdi Avrupa Parlamentosu ve Konsey'e gidecek. Metin bu aşamada değişebilir. Gelişmeleri Komisyon'un Digital Fairness Act sayfasından takip etmek mümkün.

Sıkça sorulan sorular

Digital Fairness Act nedir?

Digital Fairness Act (Dijital Adalet Yasası), Avrupa Komisyonu'nun 11 Kasım 2026'da sunduğu tüketici koruma tasarısı. Karanlık tasarımları yasaklıyor, oyun içi para birimlerinde gerçek fiyat gösterimini ve ganimet kutularında şeffaflığı zorunlu kılıyor.

Ganimet kutuları AB'de yasaklanıyor mu?

Tamamen değil. Tasarıya göre parayla açılan ganimet kutuları reşit olmayanlara sunulamayacak. Yetişkinler için ise içerik ve düşme oranları açıklanacak, kutuları kapatma seçeneği de verilecek.

Yasa ne zaman yürürlüğe girecek?

Henüz bir tasarı. Avrupa Parlamentosu ve Konsey'in onayı gerekiyor. Tasarı metnine göre kurallar, yürürlüğe girdikten 12 ay sonra uygulanmaya başlayacak.

Kaynaklar

• Avrupa Komisyonu: Making your online experience fairer
• Avrupa Komisyonu: Proposal for a Digital Fairness Act
• Avrupa Komisyonu: Digital Fairness Act
• game (Gamespress): Digital Fairness Act: European Commission hits games with double regulation
• GamesIndustry.biz: What the Digital Fairness Act means for the games industry